Tất cả các cây clarinet đều đi kèm với một lưỡi thổi (mouthpiece), nên việc tìm mua một lưỡi thổi mới có thể không phải là ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, lưỡi thổi đi kèm theo clarinet (lưỡi thổi “stock”) hầu như luôn có chất lượng dưới mức trung bình.
Điều này có thể khiến bạn tin rằng clarinet không chơi tốt, trong khi vấn đề thực sự lại nằm ở lưỡi thổi của bạn. Việc chọn một lưỡi thổi chất lượng cao hơn cho clarinet có thể tạo ra sự khác biệt lớn về chất lượng âm thanh và độ dễ chơi.
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giải thích tất cả những điều bạn cần biết khi mua lưỡi thổi clarinet, đồng thời đánh giá một số mẫu và thương hiệu mà chúng tôi cho là những lưỡi thổi clarinet tốt nhất trên thị trường hiện nay.
1. Vandoren CM1405 BD5 Series 13 Black Diamond Ebonite Bb Clarinet Mouthpiece
Lưỡi thổi Vandoren CM1405 BD5 Series 13 Black Diamond dành cho clarinet Bb được đánh giá cao nhờ độ rõ nét, chiều sâu và sự hiện diện âm thanh ấn tượng. Thiết kế buồng hơi độc đáo giúp mang lại cao độ chuẩn xác, âm thanh ổn định và hiệu suất vượt trội.
Vandoren xuất hiện nhiều lần trong danh sách này không phải ngẫu nhiên. Đây là thương hiệu lâu đời, chuyên sản xuất lưỡi thổi clarinet từ năm 1905. Tất cả các lưỡi thổi của hãng đều được làm từ cao su lưu hóa (ebonite) – vật liệu cho âm thanh tập trung và kiểm soát tốt hơn so với nhựa hoặc gỗ tự nhiên. Dòng Black Diamond là minh chứng rõ ràng cho chất lượng đó.
Mẫu BD5 Black Diamond Ebonite được thiết kế nhằm tạo ra âm thanh sạch, kiểm soát tốt, đồng thời sở hữu độ bền cao – đặc trưng của Vandoren. Dù rất được các nghệ sĩ clarinet cổ điển ưa chuộng, khả năng tạo âm thanh dày, giàu nhạc tính nhưng vẫn dễ thổi khiến mẫu này phù hợp cho cả người mới chơi lẫn nghệ sĩ chuyên nghiệp.
Buồng hơi độc quyền của dòng Black Diamond mang lại độ sâu âm thanh nổi bật, đồng thời giữ lưỡi gà ở vị trí cân bằng, tạo cảm giác thoải mái và ổn định khi chơi.
2. D’Addario Reserve Bb X0
D’Addario Woodwinds Reserve Bb X0 là dòng lưỡi thổi lấy cảm hứng từ những cây clarinet của thập niên 1920, mang lại cảm giác cổ điển trong một thiết kế hiện đại. Dù phong cách đến từ quá khứ, công nghệ chế tác của D’Addario lại hoàn toàn tiên tiến, sử dụng cao su độc quyền kết hợp với lớp cork được gia công chính xác để phù hợp với nhiều loại lưỡi gà.
Điểm nổi bật nhất của Reserve Bb X0 là 100% được gia công bằng máy CNC (precision-milled) thay vì đúc khuôn. Quy trình này giúp loại bỏ sự khác biệt giữa các sản phẩm, giảm nhu cầu phải thử nhiều lưỡi thổi để tìm được chiếc phù hợp. Đây chính là yếu tố làm nên danh tiếng của D’Addario trong phân khúc cao cấp.
Về âm thanh, lưỡi thổi này mang đến chất âm sáng, cao độ đồng đều và chính xác. Độ chính xác trong gia công giúp người chơi thể hiện các gam và đoạn solo một cách ổn định, dù chơi cá nhân hay trong dàn nhạc. Phần tip mở cũng mang lại sự linh hoạt, phù hợp cả với phong cách jazz.
3. Vandoren CM3178 M15 Profile 88 Bb
Vandoren CM3178 M15 Profile 88 Bb sử dụng cao su lưu hóa quen thuộc của Vandoren nhưng có thiết kế truyền thống hơn so với dòng BD5. Phần beak Profile 88 với độ mở tip nhỏ (1.035 mm) giúp lưỡi thổi dễ kiểm soát và dễ phát âm hơn cho người chơi ở mọi trình độ.
Thiết kế facing dài mang lại độ phản hồi cực nhanh, giúp người mới làm quen dễ kiểm soát lượng hơi, hạn chế tiếng “chói” hoặc squeak thường gặp khi chơi clarinet. Đồng thời, mẫu này cũng hỗ trợ rất tốt khi lên các quãng cao.
Người mới sẽ thích sự thân thiện, dễ chơi của M15, trong khi người chơi trung cấp đánh giá cao dải âm sắc phong phú, ấm áp nhưng vẫn rõ nét. Dù có mức giá nhỉnh hơn một chút, đây là lựa chọn toàn diện cho nhiều đối tượng.
4. Vandoren CM346 B50 Bass Clarinet Mouthpiece
Vandoren CM346 B50 là lưỡi thổi dành cho bass clarinet, nổi bật với khả năng tạo ra âm thanh dày, mượt và đặc biệt giàu ở quãng cao. Trọng lượng nhẹ, thiết kế gọn gàng cùng vật liệu bền bỉ giúp mẫu này phù hợp cho người chơi trung cấp và chuyên nghiệp.
Với độ mở tip lớn, lưỡi thổi này đòi hỏi lượng hơi khá nhiều để phát huy tối đa hiệu quả. Người chơi có thể cần điều chỉnh xuống cỡ lưỡi gà mềm hơn để tránh âm thanh bị “thoáng” hoặc thiếu tập trung.
Khi kết hợp đúng lưỡi gà, CM346 B50 mang lại âm trầm sâu, chắc và âm cao mượt, dễ kiểm soát. Đây là lựa chọn lý tưởng giúp việc chơi quãng cao trở nên thoải mái hơn, ngay cả trên những cây bass clarinet bằng nhựa.
5. Vandoren CM4158 M13 Lyre 13 Series Profile 88 Bb
Vandoren CM4158 M13 Lyre 13 Series sở hữu beak Profile 88, thiết kế facing trung bình – dài và độ mở tip nhỉnh hơn so với M13 tiêu chuẩn. Cấu trúc này giúp người chơi thổi nhẹ hơn, thư giãn hơn, đặc biệt hữu ích khi luyện tập hoặc biểu diễn trong thời gian dài.
Dòng Lyre 13 rất được khuyến nghị cho nhạc giao hưởng và hòa tấu thính phòng, đồng thời phù hợp với những người chơi dùng lưỡi gà cứng hơn hoặc cần một lưỡi thổi linh hoạt để chơi song song clarinet và saxophone.
Âm thanh mà mẫu này tạo ra thuần khiết, tập trung, giúp người mới cải thiện rõ rệt khả năng kiểm soát âm trầm. Dù ở bất kỳ trình độ nào, CM4158 M13 Lyre 13 Series vẫn mang đến chất âm giàu nhạc tính, cân bằng, cùng mức giá dễ tiếp cận.
6. Vandoren CM308 B45 Traditional Bb
Vandoren CM308 B45 Traditional Bb là mẫu đầu thổi clarinet được xem như tiêu chuẩn toàn cầu, được thiết kế bởi Bernard Van Doren và được đông đảo nghệ sĩ clarinet cũng như các nhạc trưởng trên thế giới đánh giá cao. Đây là thiết kế beak kinh điển với facing trung bình dài và độ mở tip ở mức trung cấp, phù hợp với nhiều phong cách chơi và trình độ khác nhau.
Mẫu đầu thổi này mang đến nền tảng rất tốt cho cả người mới học lẫn người chơi nâng cao. Mức giá thuộc phân khúc trung bình, đủ dễ tiếp cận cho học sinh, sinh viên nghiêm túc theo đuổi clarinet, đồng thời vẫn đáp ứng tốt yêu cầu biểu diễn của người chơi có kinh nghiệm. Trong thực tế giảng dạy, Vandoren B45 thường được khuyên dùng cho người chơi muốn nâng cấp khả năng biểu cảm nhưng chưa sẵn sàng đầu tư vào một cây kèn cao cấp hơn.
Dù bạn chơi jazz hay cổ điển, Vandoren B45 Traditional vẫn mang lại âm thanh rõ ràng, ổn định, phản hồi nhanh và cảm giác kiểm soát tốt nhờ chất lượng gia công bền bỉ đặc trưng của Vandoren.
7. Yamaha 4C Clarinet Mouthpiece
Yamaha 4C là đầu thổi clarinet tiêu chuẩn được trang bị sẵn trên hầu hết các dòng clarinet Yamaha, từ phổ thông đến trung cấp và chuyên nghiệp. Đây là lý do vì sao Yamaha 4C trở thành lựa chọn quen thuộc của rất nhiều người mới bắt đầu học clarinet trên toàn thế giới.
Đầu thổi này được làm từ nhựa phenol resin chất lượng cao, giúp giảm giá thành nhưng vẫn đảm bảo độ bền và sự ổn định khi sử dụng lâu dài. Thiết kế có độ mở tip và facing ở mức trung bình, vì vậy người chơi thường kết hợp với lưỡi gà mềm để đạt hiệu quả thổi tốt nhất.
Dù có mức giá thấp nhất trong danh sách, Yamaha 4C vẫn đáp ứng đầy đủ nhu cầu cơ bản của người mới học như dễ thổi, âm thanh cân bằng giữa các quãng và độ ổn định cao. Chính sự đơn giản và hiệu quả này giúp người chơi duy trì động lực luyện tập và tiến bộ đều đặn.
8. Selmer 7711-3 Goldentone #3 Bb
Selmer 7711-3 Goldentone là một lựa chọn tiết kiệm khác, rất phù hợp cho học sinh và người mới bắt đầu chơi clarinet. Đầu thổi được làm từ nhựa đúc, không bền bằng ebonite nhưng có ưu điểm lớn là giá thành thấp, giúp người mới dễ tiếp cận mà không cần đầu tư quá nhiều.
Trong môi trường giáo dục, Selmer Goldentone thường được các giáo viên lựa chọn để hướng dẫn học sinh làm quen với embouchure chuẩn và kỹ thuật kiểm soát luồng hơi. Thiết kế facing trung bình và độ mở tip vừa phải giúp việc thổi trở nên nhẹ nhàng, đặc biệt khi kết hợp với lưỡi gà mềm.
Về chất lượng âm thanh, Selmer 7711-3 Goldentone mang lại phản hồi cân bằng, cao độ chính xác và âm sắc rõ ràng trong tầm giá. Những đầu thổi cao cấp hơn có thể mang lại màu âm chuyên biệt cho từng phong cách, nhưng chắc chắn sẽ đòi hỏi mức đầu tư cao hơn.
Cách Chọn Đầu Thổi Clarinet Phù Hợp
Khi lựa chọn đầu thổi clarinet, có một số yếu tố quan trọng bạn cần cân nhắc kỹ lưỡng. Hầu hết các cây clarinet đều đi kèm đầu thổi, tuy nhiên các đầu thổi đi kèm này thường chỉ ở mức cơ bản và chưa khai thác hết tiềm năng âm thanh của nhạc cụ.
Khi nâng cấp, bạn nên đảm bảo rằng đầu thổi mới thực sự mang lại chất lượng tốt hơn so với đầu thổi nguyên bản, thay vì chỉ tương đương hoặc thậm chí kém hơn.
Chất Liệu Đầu Thổi
Chất liệu là yếu tố ảnh hưởng lớn đến màu âm và cảm giác thổi của clarinet. Các chất liệu phổ biến gồm nhựa, cao su cứng, pha lê và gỗ.
Đầu thổi bằng nhựa có độ bền cao và giá rẻ, thường dùng cho người mới học nhưng âm thanh thường sáng và kém chiều sâu. Cao su cứng là lựa chọn phổ biến nhất, cân bằng tốt giữa giá thành, độ bền và chất lượng âm thanh, phù hợp với mọi trình độ. Đầu thổi pha lê cho khả năng vang âm tốt và âm thanh sáng, nhưng rất dễ vỡ và cần bảo quản cẩn thận. Đầu thổi bằng gỗ rất hiếm, do âm thanh không ổn định và khó kiểm soát.
Cấu Tạo Đầu Thổi Clarinet
Beak là phần góc nghiêng ảnh hưởng trực tiếp đến embouchure. Tip và facing quyết định độ phù hợp với trình độ người chơi và độ cứng của lưỡi gà. Baffle ảnh hưởng đến độ sáng hoặc tối của âm thanh. Chamber quyết định độ dày và khả năng tạo cường độ lớn. Window thường có kích thước tiêu chuẩn và ít thay đổi giữa các mẫu.
Độ Bền Và Bảo Quản
Đầu thổi bằng nhựa và cao su cứng có độ bền cao, ít cần chăm sóc đặc biệt. Trong khi đó, đầu thổi pha lê và gỗ rất dễ hư hỏng và nên được bảo quản trong túi đựng riêng thay vì để trực tiếp trong hộp kèn.
Ảnh Hưởng Của Lưỡi Gà Và Ligature
Ligature kim loại giúp âm thanh vang và rõ, phù hợp biểu diễn sân khấu lớn nhưng có thể làm âm sáng hơn. Ligature cao su cho âm mềm và ấm hơn nhưng cần luồng hơi mạnh hơn. Người mới chơi thường nên bắt đầu với lưỡi gà có độ cứng khoảng 2 đến 2.5 và sử dụng nhiều lưỡi gà luân phiên để đảm bảo chất lượng âm thanh ổn định.
Kết Luận Nên Mua Đầu Thổi Clarinet Nào
Khi chọn đầu thổi clarinet, hãy cân nhắc mức độ gắn bó với nhạc cụ, ngân sách và loại clarinet bạn đang sử dụng. Với clarinet Bb, một đầu thổi truyền thống, được đánh giá cao và có mức giá hợp lý luôn là lựa chọn an toàn.
Vandoren Black Diamond Ebonite Bb là mẫu đầu thổi tiêu chuẩn, phù hợp cho nhiều phong cách và trình độ, mang lại âm thanh rõ ràng, dày và giàu nhạc tính. Nếu bạn là người mới hoặc muốn tiết kiệm chi phí, Yamaha 4C là lựa chọn rất đáng cân nhắc nhờ giá thành dễ tiếp cận nhưng vẫn đảm bảo chất lượng âm thanh ổn định.
Xem thêm:
