Mặc dù saxophone là một nhạc cụ tương đối trẻ, chỉ mới được phát minh vào năm 1841, nhưng đã có rất nhiều nghệ sĩ biểu diễn lừng danh, kể cả với saxophone baritone. Việc lắng nghe các bản thu và buổi biểu diễn trực tiếp của những huyền thoại này có thể giúp các saxophonist trẻ rèn luyện âm sắc và phong cách chơi của mình.
Vì vậy, để tôn vinh nhạc cụ này, chúng tôi đã tổng hợp danh sách 14 nghệ sĩ saxophone baritone vĩ đại và nổi tiếng nhất mà bạn nhất định nên biết đến. Hãy bắt đầu với cái tên được yêu thích hàng đầu của chúng tôi – Gerry Mulligan.
1. Gerry Mulligan
Gerry Mulligan là một trong những nghệ sĩ saxophone vĩ đại nhất mọi thời đại.
Ông được xem là hoàng gia của saxophone jazz, từng biểu diễn cùng Miles Davis và góp mặt trong những bản thu kinh điển của dự án Birth of the Cool. Ngoài ra, ông còn hợp tác với nhiều tên tuổi lớn như Dave Brubeck, Chet Baker và Astor Piazzolla.
Năm 1951, Mulligan thành lập một tứ tấu jazz không có piano, qua đó góp phần định hình phong cách “West Coast Jazz”.
Bên cạnh biểu diễn, Mulligan còn là một nhà soạn nhạc, viết nhạc cho dàn nhạc giao hưởng và cho phim ảnh. Về sau, ông đưa piano trở lại trong các nhóm tứ tấu jazz của mình.
2. Pepper Adams
Tiếp theo là Pepper Adams, một nghệ sĩ saxophone baritone biểu diễn rất thường xuyên và sở hữu danh mục thu âm đồ sộ. Phần lớn các bản thu của ông là cho tứ tấu riêng, và ông đã ra mắt bản thu đầu tiên khi mới ở độ tuổi đôi mươi.
Adams là thành viên sáng lập của ban nhạc lớn Thad Jones/Mel Lewis Big Band. Sau đó, ông xây dựng sự nghiệp solo tại California và thực hiện nhiều chuyến lưu diễn tại châu Âu.
Chiếc saxophone baritone đầu tiên của ông đã được sử dụng suốt 30 năm trước khi ông quyết định thay thế nó.
Ở giai đoạn sau của cuộc đời, Adams gặp chấn thương ở chân khiến ông phải ngừng chơi trong vài tháng. Tuy nhiên, ông đã quay lại biểu diễn trước khi qua đời vì ung thư phổi vào năm 1986.
3. Ronnie Cuber
Ronnie Cuber là một nghệ sĩ saxophone baritone xuất sắc với khởi đầu sự nghiệp đầy ấn tượng. Ngay từ khi còn ở tuổi thiếu niên, ông đã hoạt động như một trưởng ban nhạc, nhà hòa âm và nhà soạn nhạc, và đạt được nhiều thành công kể từ đó.
Một số buổi diễn đáng chú ý của ông bao gồm biểu diễn cho Aretha Franklin và chơi các đoạn solo saxophone cùng nhóm của Lee Konitz.
Ngoài jazz, Cuber còn chơi blues, rock, pop và nhạc Latin. Latin jazz và hard bop là hai phong cách đặc trưng của ông trong vai trò trưởng nhóm.
Ngoài các ban nhạc riêng, ông từng cộng tác với B.B. King, Eric Clapton và nhiều nghệ sĩ khác. Chỉ cần nghe các bản thu của ông, bạn đã có thể học được rất nhiều về âm nhạc và jazz.
4. Harry Carney
Là thành viên của ban nhạc Duke Ellington, Harry Carney có một sự nghiệp rực rỡ với saxophone baritone. Ông bắt đầu với clarinet, sau đó chuyển sang saxophone alto và cuối cùng là baritone.
Carney gắn bó với Duke Ellington suốt 47 năm, và trong giai đoạn này, ông tập trung phát triển vai trò của âm vực trầm trong bộ saxophone.
Carney và Ellington là những người bạn thân thiết, thường xuyên cùng nhau đi lưu diễn. Trong sự nghiệp của mình, Carney cũng từng biểu diễn cùng Benny Goodman.
Ông còn là một trong những người sớm áp dụng kỹ thuật thở vòng, cho phép nhạc công chơi liên tục mà không cần ngừng lấy hơi. Ngày nay, kỹ thuật này được sử dụng ngày càng phổ biến trong giới nhạc công hơi.
5. Hamiet Bluiett
Hamiet Bluiett là một nghệ sĩ saxophone baritone xuất sắc khác và được xem là một trong những bậc thầy của dòng nhạc cụ này trong thế hệ của ông.
Ông kiểm soát nhạc cụ rất tốt và sở hữu âm thanh lớn, mạnh mẽ từ quãng trầm đến quãng cao. Điều đó giúp ông phát triển một phong cách solo độc đáo, dễ dàng nhận ra khi lắng nghe.
Sau này, Bluiett đồng sáng lập World Saxophone Quartet và biểu diễn cùng nhiều nghệ sĩ saxophone hàng đầu khác. Ông cũng là một nghệ sĩ thu âm với danh sách album rất dài.
Ngay cả khi bạn không chơi saxophone, bạn vẫn có thể học cách nhận ra âm sắc rất riêng của Bluiett.
6. Cecil Payne
Là một trong những nghệ sĩ bebop vĩ đại, Cecil Payne từng biểu diễn cùng Dizzy Gillespie. Ảnh hưởng lớn nhất đối với ông là Lester Young, và chính những bản thu của Young đã truyền cảm hứng để Payne theo đuổi saxophone.
Về sau, ông biểu diễn cùng Pepper Adams và John Coltrane, cũng như Count Basie và Tadd Dameron.
Payne từng lưu diễn châu Âu khi tham gia chương trình The Musical Life of Charlie Parker.
Ở giai đoạn cuối đời, Payne giảm bớt việc biểu diễn và lưu diễn do thị lực suy giảm. Tuy nhiên, ông vẫn kịp quay lại sân khấu trước khi qua đời.
7. Ronnie Ross
Sinh ra tại Ấn Độ, Ronnie Ross chuyển đến Anh khi còn ở tuổi thiếu niên. Trong thập niên tiếp theo, ông bắt đầu chơi saxophone tenor cùng những nghệ sĩ như Tony Kinsey và Ted Heath.
Khi làm việc với Don Rendell, Ross chuyển sang saxophone baritone trước khi thành lập ban nhạc riêng của mình.
Là thành viên của Modern Jazz Quartet, Ross lưu diễn khắp châu Âu và Hoa Kỳ. Ông cũng từng chơi trên một album của The Beatles, dù bản thu đó là với saxophone tenor.
Ross còn là người dạy David Bowie chơi saxophone và là nghệ sĩ solo trong ca khúc Walk on the Wild Side của Lou Reed. Ngoài ra, ông còn tham gia thu âm cho rất nhiều album của các nghệ sĩ khác.
8. Lauren Sevian
Lauren Sevian là một trong những nữ nghệ sĩ saxophone nổi tiếng nhất hiện nay và đã giành được nhiều giải thưởng trong sự nghiệp, bao gồm danh hiệu Nghệ sĩ Saxophone Baritone của năm.
Sevian theo học tại Manhattan School of Music và sau khi tốt nghiệp, cô bắt đầu lưu diễn cùng Artie Shaw Orchestra và Diva.
Cô từng biểu diễn với vai trò trưởng nhóm và đồng sáng lập Lioness, một tập thể dành cho các nữ nhạc sĩ.
Trong suốt sự nghiệp của mình, Sevian đã phát hành nhiều album và thường xuyên biểu diễn trong nhiều bối cảnh khác nhau với tư cách là một nghệ sĩ đa năng. Các buổi biểu diễn của cô đã đưa cô đi khắp nước Mỹ và nhiều nơi trên thế giới, bao gồm cả Úc.
9. Bob Gordon
Chỉ trong 27 năm ngắn ngủi của cuộc đời, Bob Gordon đã kịp trở thành một trong những nghệ sĩ saxophone baritone nổi tiếng nhất mọi thời đại.
Ông là một nghệ sĩ tiêu biểu của trường phái West Coast và thực hiện rất nhiều công việc thu âm phòng thu với các nghệ sĩ như Shorty Sherock và Billy May.
Với tư cách là một nghệ sĩ biểu diễn, mục tiêu chính của ông là thể hiện bản thân chứ không phải tạo ra cuộc cách mạng âm nhạc. Là một nhạc sĩ có năng khiếu bẩm sinh, ông nhanh chóng đạt đến trình độ xuất sắc với nhạc cụ của mình.
Ông không chuyển sang baritone từ alto hay tenor như nhiều người khác, điều này khiến ông đặc biệt phù hợp với saxophone baritone.
10. Gary Smulyan
Gary Smulyan bắt đầu với saxophone alto giống như nhiều nghệ sĩ trẻ khác. Khi còn học trung học, ông đã có cơ hội biểu diễn cùng những huyền thoại jazz như Lee Konitz.
Sau đó, Smulyan chuyển trọng tâm sang saxophone baritone và xây dựng được một sự nghiệp biểu diễn rất thành công.
Ông hoạt động cả với vai trò trưởng nhóm lẫn nghệ sĩ hỗ trợ và từng biểu diễn cùng B.B. King cũng như trong Dizzy Gillespie All-Star Big Band.
Âm thanh của Smulyan lớn, giàu cảm xúc, điều đã giúp ông giành được hàng loạt giải thưởng. Ông vẫn là một trong những nghệ sĩ saxophone baritone có ảnh hưởng nhất, và các học viên có thể học hỏi rất nhiều từ phong cách chơi của ông.
11. Howard Johnson
Howard Johnson là một nhạc sĩ đa tài, có thể chơi nhiều nhạc cụ khác nhau, từ saxophone baritone đến tuba và trumpet.
Ở độ tuổi 20, Johnson chuyển đến New York để bắt đầu biểu diễn cùng Archie Shepp, Hank Crawford và Charles Mingus. Ông cũng cộng tác với Gil Evans trong khoảng 20 năm, từ thập niên 1960 đến 1980.
Mặc dù là một nghệ sĩ saxophone xuất sắc, ông lại được biết đến nhiều hơn với vai trò nghệ sĩ tuba. Tuy vậy, các nghệ sĩ baritone sax vẫn có thể học hỏi rất nhiều từ Johnson về cách tạo ra âm thanh hay trên những nhạc cụ có âm vực trầm.
Di sản âm nhạc của ông sẽ còn tiếp tục, và các thế hệ học viên sẽ còn học được nhiều điều từ ông trong nhiều năm tới.
12. Leo Pellegrino
Là một nghệ sĩ saxophone baritone trẻ nhưng đầy ảnh hưởng, Leo Pellegrino đã có một sự nghiệp ấn tượng cho đến thời điểm hiện tại.
Anh từng biểu diễn trong ban nhạc kèn đồng Lucky Chops và hiện đang chơi cho Brass House.
Pellegrino đã thành công trong việc kết hợp vũ đạo vào các màn trình diễn saxophone của mình, điều không hề dễ dàng với một nhạc cụ lớn như baritone sax.
Anh cũng tạo dấu ấn riêng với phong cách ăn mặc và mái tóc đặc trưng, khiến khán giả dễ dàng nhận ra khi anh xuất hiện trên sân khấu.
Tuy nhiên, chính kỹ thuật và phong cách chơi nhạc mới là yếu tố quan trọng nhất đưa anh đến thành công hiện tại. Sẽ rất thú vị khi theo dõi chặng đường tiếp theo trong sự nghiệp của anh.
13. Claire Daly
Claire Daly bắt đầu chơi saxophone từ những năm đầu tuổi thiếu niên và cho rằng điều đó đã thay đổi cuộc đời cô mãi mãi.
Ngay sau khi làm quen với nhạc cụ này, cô lần đầu nghe một dàn nhạc big band và lập tức bị cuốn hút, đặc biệt là những đoạn soli của saxophone.
Trong nhiều năm, cô đã biểu diễn cùng James Brown, Aretha Franklin và nhiều nghệ sĩ nổi tiếng khác. Daly cũng giành được các giải thưởng từ DownBeat Critics Poll và Jazz Journalists Association.
Trong suốt 16 năm qua, cô tập trung khám phá và giới thiệu những “viên ngọc ẩn” của thế giới jazz, đồng thời thực hiện nhiều chuyến lưu diễn khắp Hoa Kỳ.
Cô là một nghệ sĩ rất đáng để lắng nghe nếu bạn muốn học hỏi từ một người có nhiều kinh nghiệm trong ngành.
14. Lisa Simpson
Cuối cùng, chúng ta có lẽ phải nhắc đến nhân vật hoạt hình nổi tiếng nhất trong lịch sử âm nhạc, Lisa Simpson, người chơi saxophone baritone.
Cô xuất hiện với cây saxophone trong cảnh mở đầu của bộ phim và có rất nhiều tập phim thể hiện cảnh cô chơi nhạc cụ này.
Một tập đặc biệt đáng xem là Lisa’s Sax (tập 3, mùa 9), trong đó có rất nhiều phân đoạn Lisa biểu diễn saxophone.
Tổng kết danh sách những nghệ sĩ saxophone baritone vĩ đại nhất
Dù bạn muốn chơi saxophone baritone hay chỉ đơn giản là yêu thích âm thanh của nó, việc tìm hiểu về những nghệ sĩ baritone sax nổi tiếng là điều rất cần thiết.
Bạn có thể dễ dàng tìm thấy vô số bản thu âm của họ xuyên suốt hơn một thế kỷ lịch sử âm nhạc.
Hãy dành thời gian lắng nghe một vài huyền thoại để định hình lựa chọn và con đường âm nhạc của riêng bạn.
Biết đâu, trong tương lai không xa, chính bạn sẽ trở thành nghệ sĩ saxophone baritone nổi tiếng tiếp theo.
Xem thêm:
