Tóm tắt nhanh
- Embouchure là cách đặt môi và cơ mặt lên búp để tạo rung và điều khiển cao độ.
- Đặt búp khoảng giữa môi, hai môi khép tự nhiên, khóe miệng giữ chắc, cằm phẳng.
- Lỗi hay gặp: phồng má, hở hơi khóe miệng, “cười” để lên cao và ép búp quá mạnh.
- Luyện buzz môi, buzz búp và nốt dài mỗi ngày để cơ môi khỏe dần.
Embouchure đúng cho trumpet là một trong những yếu tố bí ẩn nhất trong quá trình chơi các nhạc cụ kèn đồng. Rất nhiều người chơi có những quan điểm và lời khuyên khác nhau, thậm chí trái ngược nhau, về cách cải thiện embouchure, và còn có không ít người chưa thực sự hiểu rõ embouchure hoạt động như thế nào trong thực tế.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu embouchure là gì, lý do vì sao nó lại đóng vai trò quan trọng, đồng thời điểm qua một số mẹo hữu ích giúp cải thiện khả năng chơi trumpet của bạn.
Embouchure Là Gì?

Từ “Embouchure” có nguồn gốc từ tiếng Pháp “bouche”, mang nghĩa là “miệng”, và thuật ngữ này được sử dụng để chỉ cách sắp xếp cũng như kiểm soát các nhóm cơ trên khuôn mặt, miệng và môi, cùng với cách đặt miệng thổi lên môi nhằm tạo ra âm thanh khi chơi trumpet.
Trong việc chơi các nhạc cụ kèn đồng, embouchure đặc biệt quan trọng vì chính sự rung động của môi là yếu tố trực tiếp tạo ra âm thanh, và embouchure đóng vai trò chuyển hóa luồng hơi thở thành các rung động này, đồng thời điều chỉnh chúng để tạo ra những cao độ và màu sắc âm thanh khác nhau.
Bên cạnh đó, cách đặt miệng thổi của trumpet lên môi trong quá trình chơi cũng có vai trò không kém phần quan trọng, bởi mục tiêu của việc đặt miệng thổi đúng vị trí là giúp đôi môi có thể rung động một cách tự do và ổn định trên toàn bộ quãng âm, từ những nốt trầm cho đến các nốt cao.
Một embouchure không đúng có thể làm hạn chế đáng kể quãng âm mà người chơi có thể đạt được, khiến âm thanh trở nên yếu và thiếu ổn định, gây khó khăn trong việc phát ra nốt, đồng thời làm giảm nghiêm trọng sức bền khi chơi trong thời gian dài, vì vậy việc xây dựng embouchure đúng cách là một yếu tố vô cùng quan trọng trong quá trình học trumpet.
Embouchure mang tính cá nhân rất cao, và cảm giác tự nhiên, thoải mái khi chơi sẽ khác nhau ở mỗi người, thậm chí trong lịch sử, hai giáo viên dạy cornet nổi tiếng của thế kỷ 19 là Arban và Saint-Jacombe cũng đã có những quan điểm khác nhau trong giáo trình của họ về vị trí đặt miệng thổi sao cho đúng.
Tuy nhiên, bất chấp những khác biệt đó, vẫn tồn tại một số nguyên tắc chung mà người chơi trumpet nên ghi nhớ khi luyện tập embouchure.
Cách Tạo Embouchure
Với những lưu ý ở trên, chúng ta hãy cùng tìm hiểu chi tiết hơn về cách hình thành embouchure khi chơi trumpet.
Cơ Môi Và Cơ Mặt
Trước hết, hãy bắt đầu với cách đặt các cơ mặt và môi trong quá trình chơi, trong đó một cách đơn giản để đạt được vị trí đúng là phát âm chữ “M”, bởi động tác này giúp hai môi khép lại thành một đường thẳng hoặc hơi cong xuống, đưa cằm ra phía trước và đảm bảo không có túi khí tích tụ ở má hoặc môi dưới.
Khi môi đang ở vị trí này, bạn hãy thử thở ra và sẽ nhận thấy môi hơi tách ra ở giữa, tạo ra một luồng hơi hẹp và tập trung, sau đó khi khép môi lại thêm một chút, lực cản đối với luồng hơi sẽ tăng lên và môi bắt đầu rung động, dù ở giai đoạn này bạn có thể cần thở ra nhanh hơn một chút để hiện tượng rung môi xảy ra.
Khi luyện tập thường xuyên, bạn sẽ có thể làm cho môi rung ngay lập tức và duy trì tiếng rung trong thời gian dài hơn, tuy nhiên điều này cũng đòi hỏi bạn phải rèn luyện kỹ thuật thở, cụ thể là hít một hơi thật sâu trước mỗi lần tạo tiếng rung và siết nhẹ các cơ bụng vào trong khi thở ra để tạo ra luồng hơi mạnh, ổn định và có kiểm soát.
Kèn trumpet cho người mới tại Tân Nhạc Cụ
Kèn Trumpet Yamaha YTR-2330
Kèn Trumpet Yamaha YTR-3335
Kèn Trumpet Yamaha YTR-4335GII
Kèn Trumpet Yamaha YTR-6345G
Xem tất cả kèn trumpet và trumpet Yamaha tại Tân Nhạc Cụ.
Câu hỏi thường gặp
Đặt búp trumpet ở đâu là đúng?
Phần lớn người chơi đặt búp khoảng giữa môi theo chiều ngang, chia môi trên và môi dưới tương đối đều; vị trí chính xác thay đổi theo cấu trúc răng, môi của từng người.
Vì sao thổi trumpet nhanh mỏi môi?
Thường do ép búp quá mạnh vào môi, dùng cơ môi thay cho luồng hơi hoặc tập quá lâu không nghỉ. Hãy giảm lực ép, tăng hỗ trợ hơi và nghỉ ngắn giữa các bài.
Có nên dùng búp nhỏ để thổi cao dễ hơn?
Người mới nên dùng búp cỡ trung bình đi kèm kèn. Búp quá nhỏ dễ khiến bạn ép môi và tiếng mỏng; chỉ đổi búp khi đã có khẩu hình ổn định.

