Giống như bất kỳ kỹ năng mới nào, việc bắt đầu học chơi trumpet có thể khiến bạn cảm thấy quá trình học ban đầu khá khó khăn. Dù bạn có thể rất háo hức muốn nhanh chóng tạo ra âm thanh và thử bắt chước phong cách của Miles Davis, nhưng việc dành thời gian hình thành những thói quen đúng ngay từ đầu sẽ giúp bạn tiến bộ nhanh hơn và chơi nhạc hiệu quả hơn về lâu dài.
Một trong những thói quen quan trọng nhất chính là cách cầm trumpet đúng kỹ thuật. Việc cầm kèn đúng sẽ giúp bạn nâng đỡ trọng lượng nhạc cụ một cách thoải mái, giảm mỏi tay và cho phép các van được vận hành nhanh, mượt và chính xác hơn trong quá trình chơi.
Tay Trái
Tay trái là bộ phận chịu phần lớn trọng lượng của trumpet, vì vậy bạn cần có một tư thế cầm chắc chắn để giữ nhạc cụ ổn định. Trong giai đoạn đầu làm quen, bạn có thể đặt trumpet lên một mặt phẳng để dễ dàng thiết lập tư thế cầm đúng trước khi nâng kèn lên chơi.
Bước 1: Ngón Cái Tay Trái
Bắt đầu bằng cách đưa tay trái ra phía trước, tách nhẹ ngón cái khỏi các ngón còn lại. Sau đó, đặt ngón cái vào điểm tựa dành cho ngón cái trên cần trượt van số một. Trong trường hợp trumpet không có điểm tựa này, bạn có thể vòng ngón cái quanh thân van số một để tạo điểm giữ chắc chắn.
Bước 2: Các Ngón Tay Trái
Tiếp theo, duỗi các ngón còn lại của tay trái ôm quanh ba van, sao cho ngón trỏ vòng nhẹ quanh thân van số ba. Cách đặt này giúp tay trái giữ kèn vững vàng mà không gây căng cứng.
Bước 3: Vòng Ngón Tay Van Số Ba
Cuối cùng, đưa ngón áp út tay trái vào vòng ngón tay của cần trượt van số ba. Về sau, vòng này sẽ được dùng để điều chỉnh cao độ của một số nốt nhất định, nhưng ở giai đoạn mới học, nó chủ yếu giúp cố định tay và hỗ trợ giữ kèn ổn định hơn.
Đối với đa số người trưởng thành, ngón áp út là ngón tay thoải mái nhất để sử dụng với vòng ngón tay của van số ba. Ngón út có thể đặt tựa vào ngón áp út hoặc vòng nhẹ quanh thân van số ba, phía dưới cần trượt.
Với những người có bàn tay nhỏ, việc đặt ngón út vào vòng ngón tay của van số ba có thể mang lại cảm giác dễ chịu hơn, trong khi các ngón trỏ, giữa và áp út tựa sát vào cần trượt van số ba. Bạn có thể thử nghiệm một vài cách khác nhau để tìm ra tư thế phù hợp nhất, miễn là đảm bảo cảm giác chắc chắn và thoải mái khi cầm kèn.
Tay Phải
Trong khi tay trái chịu trách nhiệm nâng đỡ trọng lượng của trumpet, tay phải đảm nhiệm việc vận hành các van bằng ba ngón trỏ, giữa và áp út. Vị trí đặt tay phải đúng kỹ thuật sẽ giúp bạn bấm van chính xác, linh hoạt và giảm mỏi khi chơi trong thời gian dài.
Bước 4: Ngón Út Tay Phải
Đầu tiên, móc ngón út tay phải vào vòng đỡ ngón út nằm trên leadpipe của trumpet. Khi thực hiện đúng, các ngón tay còn lại sẽ tự nhiên thẳng hàng với ba van, giúp việc bấm van trở nên thuận tiện và ổn định hơn.
Tư thế cầm trumpet đúng ngay từ đầu sẽ tạo nền tảng vững chắc cho kỹ thuật chơi sau này, giúp bạn dễ dàng kiểm soát nhạc cụ, cải thiện tốc độ ngón tay và nâng cao chất lượng âm thanh trong suốt quá trình học tập và biểu diễn.
Bước 5: Ngón Trỏ, Ngón Giữa Và Ngón Áp Út
Đặt ba ngón tay này sao cho chúng chạm nhẹ lên mặt trên của các piston. Hơi cong các ngón tay để đầu ngón tay tiếp xúc với nắp piston. Cách đặt này giúp lực nhấn piston đi thẳng xuống thay vì lệch sang một bên, nhờ đó piston sẽ hoạt động trơn tru hơn và tránh tình trạng kẹt. Bạn nên tránh thói quen đặt các ngón tay thẳng và dẹt lên piston, vì điều này khiến việc bấm piston nhanh và chính xác trở nên khó khăn hơn.
Bước 6: Ngón Cái Tay Phải
Có nhiều vị trí khác nhau để đặt ngón cái tay phải, và bạn nên thử nghiệm để tìm ra tư thế vừa thoải mái vừa tạo cảm giác chắc tay nhất. Một cách phổ biến là để đầu ngón cái chạm nhẹ vào thân piston thứ nhất, đồng thời điều chỉnh sao cho không va chạm với ngón cái tay trái. Ngoài ra, một số người chơi thích đặt ngón cái tựa nhẹ vào mặt dưới của ống dẫn hơi, ngay bên dưới các ngón đang bấm piston. Cách này giúp nâng đỡ tay phải tốt hơn và giữ bàn tay ở tư thế thẳng, ổn định.
Tư Thế Cơ Thể
Tư thế đứng hoặc ngồi khi chơi trumpet ảnh hưởng rất lớn đến cảm giác chơi và chất lượng âm thanh, bởi tư thế tác động trực tiếp đến hơi thở, yếu tố cốt lõi để tạo âm trên kèn trumpet. Khi đứng, bạn nên đứng thẳng, hai chân mở rộng ngang vai. Khi ngồi, hãy ngồi hơi nghiêng về phía trước, lưng thẳng và trọng tâm dồn xuống bàn chân.
Tiếp theo, giữ lồng ngực mở và nâng cao để phổi có đủ không gian hít đầy không khí. Bạn có thể nhận thấy vai mình nhấc lên theo phản xạ, vì vậy hãy thả lỏng vai để chúng rũ xuống tự nhiên. Vai không phải là nơi chứa không khí. Hãy hít thở sâu vài lần và cảm nhận xem tư thế của bạn có cho phép phổi được nạp đầy không khí hay không.
Khi cầm kèn, hãy giữ nhạc cụ ngang và nâng lên sao cho đầu ở vị trí thẳng. Điều này giúp cổ họng mở, không khí đi qua dễ dàng hơn. Nếu cúi đầu xuống hoặc ngửa đầu lên quá cao, luồng hơi sẽ bị cản trở, khiến việc chơi kèn trở nên khó khăn. Cuối cùng, khi chơi, hãy giữ cánh tay mở tự nhiên và khuỷu tay hơi dang ra, tạo không gian cho lồng ngực giãn nở khi hít thở sâu, từ đó giúp âm thanh phát ra đầy đặn và mạnh mẽ hơn.
Tầm Quan Trọng Của Việc Cầm Kèn Đúng
Cách bạn cầm kèn và giữ tư thế cơ thể có ảnh hưởng rất lớn đến cảm giác chơi và chất lượng âm thanh, dù điều này ban đầu có thể không quá rõ ràng. Nếu tư thế và cách cầm kèn không đúng, hơi thở sẽ nông hơn, việc giữ kèn trở nên mệt mỏi và gượng gạo, đồng thời bạn sẽ gặp khó khăn khi chuyển nốt nhanh và gọn gàng. Ngược lại, nếu hình thành thói quen giữ tư thế tốt và hít thở đúng cách, khả năng phát âm của bạn sẽ cải thiện rõ rệt. Âm thanh trở nên đầy đặn, mạnh mẽ hơn, các nốt dễ vào tiếng và việc chơi nốt cao cũng nhẹ nhàng hơn.
Việc giữ kèn chắc chắn bằng tay trái sẽ giúp các ngón tay phải được tự do hơn khi điều khiển piston, từ đó thao tác bấm piston chính xác, dứt khoát và nhanh gọn hơn.
Tổng Kết
Khi mới bắt đầu học trumpet, tư thế và cách cầm kèn có thể trông như những yếu tố nhỏ nhặt, nhưng thực tế chúng lại tạo ra sự khác biệt rất lớn trong quá trình chơi và tiến bộ của bạn. Vì vậy, hãy cố gắng xây dựng những thói quen đúng ngay từ đầu và duy trì chúng đều đặn. Chúc bạn học tập hiệu quả và sớm làm chủ cây kèn trumpet của mình.
Xem thêm:
