Trong thế giới nhạc cụ, việc được khám phá và đánh giá những cây đàn piano vĩ đại nhất trong lịch sử là một trải nghiệm đặc biệt mà không phải ai cũng có được. Và hiếm có cuộc so sánh nào mang nhiều ý nghĩa, tầm vóc và giá trị truyền thống như giữa Steinway Model B – thường được ca ngợi là “chiếc piano hoàn hảo”, và C. Bechstein B212 – được mệnh danh là “vua của những cây piano”.
Trong suốt hơn một thế kỷ, các nghệ sĩ piano hòa nhạc ở cả châu Âu lẫn châu Mỹ đều có những quan điểm và sự yêu thích riêng dành cho từng thương hiệu này. Còn đối với các kỹ thuật viên piano, hai mẫu đàn này luôn được xem là đỉnh cao của nghệ thuật chế tác và thiết kế nhạc cụ.
So Sánh Steinway Model B Và C. Bechstein B212
Cuộc so sánh lần này là chủ đề mà rất nhiều người đã chờ đợi suốt nhiều tháng qua. Ở bên phải là Steinway Model B, cây grand piano dài 7 feet (khoảng 213 cm). Bên trái là C. Bechstein B212, một trong những cây đàn 7 feet nổi bật nhất hiện nay.
Dù bạn đang ở Mỹ, Canada, châu Âu hay châu Á, nếu đang tìm kiếm một cây grand piano chuyên nghiệp trong tầm giá khoảng 3,9 tỷ đồng, chắc chắn bạn sẽ phải cân nhắc ít nhất một trong hai cây đàn này. Sau khi có cả hai cây đàn đặt cạnh nhau trong phòng trưng bày, nhiều người đã mong đợi buổi so sánh này từ lâu, và giờ là lúc chúng ta cùng khám phá. Tôi thật sự rất háo hức được chia sẻ hai “tuyệt tác âm thanh” này.
Chúng tôi sẽ chơi và thu âm cả hai cây đàn để bạn có thể cảm nhận sự khác biệt rõ ràng nhất. Hệ thống thu âm được thiết lập hoàn toàn trung thực: không sử dụng hiệu ứng hay chỉnh sửa âm thanh. Micro Sennheiser shotgun được dùng để thu giọng và tiếng phòng; AKG 414 đặt ở khoảng cách trung bình phía trên thân đàn; thêm một micro condenser ở phía sau. Cả hai cây đàn đều có bố trí micro và mức âm lượng giống hệt nhau để đảm bảo sự công bằng tuyệt đối. Bạn sẽ được nghe âm thanh thật nhất, nguyên bản nhất của từng cây đàn.
Steinway & Sons Model B
Cây Steinway & Sons Model B mà chúng ta đang xem là một phiên bản đã qua sử dụng, nhưng vẫn còn trong tình trạng xuất sắc và khá mới. Với số sê-ri thuộc khoảng 560.000 – 570.000, cây đàn này được sản xuất vào đầu những năm 2000, đại diện cho chất lượng mà nhà máy Steinway hiện nay vẫn đang duy trì.
Xét về mặt cấu trúc và âm sắc, cây đàn này gần như tương đương với những model mới ra đời trong giai đoạn 2017 – 2018. Đó là lý do khiến nhiều người vẫn coi Model B là một trong những cây đàn đáng mơ ước nhất của Steinway.
Nguồn Gốc Và Sự Phát Triển
Nếu nhìn lại lịch sử vào cuối thế kỷ 19, thời điểm ngành chế tác piano còn trong giai đoạn thử nghiệm, các hãng sản xuất liên tục đổi mới: có đàn 85 phím, có đàn 88 phím; có loại hai pedal, ba pedal, thậm chí bốn pedal; và mỗi hãng lại có cách thiết kế cơ cấu phím khác nhau.
Trong thời kỳ đó, Steinway ra đời tại New York năm 1853 và dần khẳng định vị thế của mình bằng hàng loạt cải tiến mang tính cách mạng trong ngành. Từ thập niên 1860 đến 1880, hãng đã đăng ký hàng trăm bằng sáng chế, giải quyết những vấn đề kỹ thuật còn tồn tại và đặt nền móng cho hình mẫu piano hiện đại suốt thế kỷ 20.
Nhiều công nghệ của Steinway hơn 100 năm trước đến nay vẫn còn nguyên giá trị và được áp dụng trong sản xuất đàn hiện đại.
Cấu Trúc Và Chất Âm Đặc Trưng
Model B có chiều dài khoảng 213 cm (6 foot 11 inch), giữ nguyên thiết kế tỉ lệ chuẩn được duy trì qua nhiều thế hệ. Phần viền trong và ngoài của thân đàn được ép gỗ hard rock maple – một loại gỗ phong cứng đặc biệt – trong một quy trình liền khối duy nhất.
Đối với các nhạc cụ có phần cộng hưởng bằng gỗ, loại gỗ, độ dày và quy trình xử lý đều ảnh hưởng trực tiếp đến âm thanh. Bảng cộng hưởng (soundboard) của Steinway được làm từ vân sam đặc, áp dụng thiết kế “diaphragmatic” – cấu trúc vát mỏng dần giúp truyền năng lượng đồng đều, tạo nên độ vang tự nhiên và âm thanh mở rộng.
Sự lựa chọn gỗ phong cứng giúp Steinway đạt được âm thanh có độ vang mạnh, độ sáng cao và dải trung rõ nét, điều mà nhiều thương hiệu khác khó tái tạo được. Loại gỗ này hầu như không bị biến dạng khi chịu tác động mạnh, giúp Model B duy trì độ bền và tính ổn định tuyệt đối.
Hầu hết các bộ phận chính – cầu đàn (bridge), vành đàn (rim) – đều làm từ maple ép dọc thớ. Vì vậy, âm thanh của Steinway được mô tả là “chất âm thuần phong” – mạnh mẽ, chính xác và tràn đầy năng lượng.
Model B đã làm thay đổi hoàn toàn ngành chế tác piano với nhiều cải tiến, trong đó có pinblock “Hexagrip”, giúp cố định dây đàn chắc chắn và giữ cao độ ổn định qua thời gian.
Đây là cây đàn hoàn hảo cho người chơi chuyên nghiệp, cho phòng thu, nhà thờ, học viện âm nhạc hoặc bất kỳ ai tìm kiếm một cây grand piano có khả năng thể hiện độ động lớn, độ nhạy cao và âm thanh cân bằng trên toàn dải.
Tuy nhiên, dù đạt đến mức gần như hoàn thiện, thiết kế piano vẫn tiếp tục tiến hóa. Và sự phát triển ấy được thể hiện rõ ràng ở cây đàn tiếp theo – C. Bechstein B212.
C. Bechstein Model B212
Đây không còn là “Bechstein của những năm 1920” hay “Bechstein của thập niên 1980” nữa. Âm thanh, triết lý và hướng phát triển của thương hiệu đã thay đổi mạnh mẽ.
Trong hơn 20 năm qua, Bechstein đã chuyển mình trở thành một công ty hiện đại, năng động, hiệu quả và tập trung tuyệt đối vào việc tạo ra những cây đàn xuất sắc nhất. Sự đổi mới này khiến người ta liên tưởng đến thời kỳ hưng thịnh của Steinway ở New York cuối thế kỷ 19 – thời điểm thương hiệu đó liên tục đột phá và nâng tầm tiêu chuẩn chế tác đàn grand.
Cấu Trúc Và Vật Liệu
Model B của Steinway thường có lớp phủ đen satin mờ, trong khi C. Bechstein B212 được hoàn thiện bằng đen bóng cao cấp (cả hai đều có thể đặt ngược lại theo yêu cầu).
Nếu Steinway trung thành với gỗ phong (maple) trong cấu trúc thân đàn, thì Bechstein lại tạo ra sự khác biệt khi kết hợp nhiều loại gỗ cứng khác nhau: birch (bạch dương), beech (sồi dẻ), mahogany (gụ) và maple, mỗi loại có độ dày và áp lực ép riêng biệt.
Điều này giúp thân đàn phản ứng nhanh hơn với năng lượng, đồng thời mở rộng dải tần cộng hưởng. Mỗi loại gỗ, do có độ xốp và chiều dài thớ khác nhau, sẽ truyền rung động tốt nhất ở các dải tần khác nhau.
Kết quả là âm thanh của Bechstein B212 có độ mở rộng tần số cao hơn, nhiều màu âm và hài âm phong phú hơn, mang đến cảm giác như đang chơi trên một dàn nhạc. Dải cao sáng, dải trung trong trẻo, dải trầm sâu và giàu sức sống – tất cả tạo nên âm sắc đa chiều và quyến rũ.
Thiết Kế Và Cải Tiến Đáng Chú Ý
Giống như Steinway, Bechstein cũng trang bị treble bell để tăng cường độ sáng và sức vang của dải cao – yếu tố mà giới kỹ thuật viên đánh giá là khó đạt được nhất trong chế tác piano.
Phần cầu đàn được thiết kế ép dọc thớ và bọc maple, tương tự Steinway, nhưng kỹ thuật ghép thớ gỗ của Bechstein chính xác đến mức hoàn hảo, đảm bảo truyền năng lượng mượt mà và đồng đều.
Một điểm đặc biệt khác nằm ở bảng cộng hưởng: các mối nối giữa những tấm ván được cắt răng cưa, giúp việc truyền dao động hiệu quả hơn, đồng thời làm tăng độ nhạy với lực chạm phím rất nhỏ.
Khi chơi một nốt đơn, âm thanh phát ra từ B212 không chỉ vang lên tức thì mà còn “nở hoa” – âm lượng tăng nhẹ trong khoảnh khắc ngắn trước khi dần tan ra. Cây đàn như có sự sống, phản ứng linh hoạt với từng cú chạm. Đó là trải nghiệm mà rất ít nhạc cụ trên thế giới có thể mang lại.
Sự “bừng nở” của âm thanh này khiến người chơi cảm giác như nhận lại nhiều năng lượng hơn so với lực tay tạo ra – một điều vô cùng thỏa mãn và truyền cảm hứng.
Nguồn Gỗ Đặc Biệt
Một chi tiết đáng chú ý khác: gỗ làm bảng cộng hưởng của dòng Bechstein Concert được lấy từ Val di Fiemme (Ý) – khu rừng huyền thoại nơi Stradivarius từng chọn gỗ cho những cây violin bất hủ.
Đây là nguồn gỗ quý hiếm, được kiểm soát chặt chẽ, và chỉ vài nhà sản xuất trên thế giới có quyền tiếp cận. Chính chất liệu này giúp âm thanh của Bechstein có độ ngân lâu, sự ấm áp và chiều sâu đầy mê hoặc.
Kết Luận
Dù lựa chọn Steinway Model B hay C. Bechstein B212, người chơi đều có được một nhạc cụ đẳng cấp, có độ phản hồi tinh tế và mang lại niềm hứng khởi khi chơi.
Hai cây đàn có nhiều điểm tương đồng nhưng vẫn giữ nét cá tính riêng:
- Cảm giác phím: Steinway nặng hơn và độ sâu phím nông hơn.
- Âm sắc: Bechstein có màu âm phong phú, đa dạng hơn, trong khi Steinway thiên về âm trung cân bằng, xuyên suốt từ trầm đến cao.
- Tính cách âm thanh: dải cao và trầm của mỗi cây đàn đều mang cá tính riêng biệt, thể hiện rõ triết lý chế tác của từng thương hiệu.
Cả hai đều là những cây grand piano đỉnh cao, thể hiện trọn vẹn tinh hoa của hơn một thế kỷ nghệ thuật chế tác, và xứng đáng trở thành biểu tượng vượt thời gian trong thế giới nhạc cụ.
Xem Thêm:
