Johann Sebastian Bach từ lâu đã được xem là một tượng đài âm nhạc vĩ đại – không chỉ trong thế giới cổ điển mà còn có ảnh hưởng sâu rộng đến tất cả các thể loại âm nhạc như jazz, rock, metal và pop.
Các bản hit như Whiter Shade Of Pale của Procol Harum, Lady Lynda của The Beach Boys, phần solo kèn trumpet trong Penny Lane của The Beatles, The Only Way của Emerson, Lake & Palmer, Bourrée của Jethro Tull, cùng nhiều sáng tác của Deep Purple, Yngwie Malmsteen và các nghệ sĩ rock tân cổ điển khác đều mang dấu ấn âm nhạc của Bach.
Những nhạc sĩ và nhà soạn nhạc huyền thoại như Beethoven, Brahms, Chopin, Liszt, Mendelssohn, Mozart, Rachmaninoff, Schoenberg, Arvo Pärt, Bill Evans, Dave Brubeck, Paul McCartney, Paul Simon... đều từng thừa nhận sự ảnh hưởng sâu sắc của Bach trong hành trình sáng tạo của họ.
Bach có thể chơi nhiều loại nhạc cụ, bao gồm đàn organ, harpsichord, clavichord, violin và viola. Trong số đó, đàn organ và viola là hai nhạc cụ ông yêu thích nhất. Ông thường chọn chơi viola trong các dàn nhạc vì nó cho ông cảm giác “được đứng ở trung tâm của hoà âm”.
Có vô vàn điều quý giá để học hỏi từ Bach, nhưng dưới đây là 5 ý tưởng cụ thể giúp bạn có thể áp dụng vào kỹ thuật guitar của mình. Không những thú vị, việc chơi các bản nhạc của Bach trên guitar còn mang lại một thử thách đầy bổ ích.
Ví Dụ 1 & 2: Badinerie Trích Từ Suite Số 2 Cung Si Thứ
Đoạn Trích 1
Đây là phần intro nổi tiếng và quen thuộc từ bản Badinerie trong Suite số 2 cung Si thứ. Giai điệu vừa du dương vừa mang tính kỹ thuật cao, thường được Yngwie Malmsteen sử dụng trong các phần solo không đệm khi biểu diễn live.
Bản gốc được chơi trên violin ở quãng tám cao hơn, nhưng khi chuyển sang guitar ở quãng thấp hơn, đoạn nhạc vẫn giữ được sức hút riêng.
Phần mở đầu sử dụng mô-típ arpeggio hợp âm Si thứ được chơi nhịp nhàng theo trình tự, bạn có thể chơi theo thế tay “tĩnh” hoặc dùng thế tay giãn như hướng dẫn để âm thanh rõ và tách bạch hơn. Các câu nhạc tiếp theo ở ô nhịp 3–4 làm nổi bật chuyển động giai điệu từ Si thứ (hợp âm i) sang Fa# trưởng (V), rồi quay trở lại chủ âm trước khi lặp lại chủ đề chính.
Âm nhạc của Bach thường được đánh giá là vẫn nghe hay dù ở bất kỳ tốc độ nào. Vì vậy nếu bạn thấy khó khi chơi ở tempo gợi ý, hãy bắt đầu chậm và đều đặn, sau đó tăng tốc dần theo khả năng.
Đoạn Trích 2
Âm nền pedal tone là một đặc trưng nổi bật trong âm nhạc Baroque, và Bach là bậc thầy trong việc biến tấu chúng theo nhiều cách sáng tạo. Trong ví dụ này, ông sử dụng mô-típ ba nốt F – F# – F xen giữa mỗi nốt của pedal tone đi lên (B – C# – D).
Tiếp theo là một câu giai điệu ngắn kết thúc tại nốt thứ năm (F#). Nếu bạn chưa quen kiểu chơi này, có thể sẽ cảm thấy hơi lạ tay ở bàn tay trái – nhưng một khi đã luyện được, bạn sẽ mở ra nhiều cách chơi sáng tạo hơn nữa. Hãy thử áp dụng ý tưởng này trên các hợp âm khác để khám phá thêm nhiều khả năng.
Ví Dụ 3: Concerto Cho Violin Cung Mi Trưởng – Allegro
Đây là đoạn mở đầu của một trong những “bản hit” nổi bật khác của Bach, được sắp xếp ở cao độ phù hợp với violin. Đoạn nhạc bắt đầu với một cụm arpeggio Mi trưởng có trang trí ở ô nhịp 1–2, sau đó là các chuỗi giai điệu dùng thang âm, arpeggio và nốt lặp.
Hãy chú ý cách các phần lặp lại này tạo nên phần đệm cho các nhạc cụ khác trong bản gốc. Sự tương tác giữa các dòng giai điệu là yếu tố sống còn trong âm nhạc hoà tấu. Hãy cố gắng chơi đều và đúng nhịp. Bạn có thể tham khảo hướng dẫn picking – có một số đoạn sử dụng kỹ thuật mini-sweep ở các arpeggio hợp âm thứ V trong ô nhịp 4 và 5. Dĩ nhiên bạn có thể tùy chỉnh theo phong cách cá nhân.
Ví Dụ 4 & 5: Prelude Cung Đô Thứ – Phần Tay Trái Và Tay Phải
Phần Tay Trái
Bản Prelude này vốn được viết cho đàn phím, vì vậy ta chia phần tay trái và phải thành hai ví dụ riêng biệt. Phần tay trái ở đây bao gồm chuỗi nốt móc đơn (16th notes) chạy liên tục – rất phù hợp để luyện kỹ thuật alternate picking. Cấu trúc lặp đều đặn cũng là thử thách tốt cho các ngón tay ở tay trái. Để chơi sạch tiếng hơn, bạn có thể dùng kỹ thuật muting nhẹ bằng tay phải nếu thấy cần.
Phần Tay Phải
Một trong những điều thú vị khi chuyển soạn nhạc cổ điển cho guitar là bạn sẽ gặp rất nhiều thế tay và ý tưởng “không hề guitar” – điều này sẽ đưa bạn ra khỏi vùng an toàn pentatonic và blues scale quen thuộc.
Bạn có thể dễ dàng nhận ra một nghệ sĩ guitar từng học hoặc chơi các nhạc cụ khác, đặc biệt là đàn phím – ví dụ điển hình là Edward Van Halen với nền tảng piano cổ điển. Đoạn nhạc này là một thử thách thực sự cho bàn tay trái. Lời khuyên là bạn nên ghi nhớ nốt trước, sau đó luyện dần cho đến khi đạt tốc độ như mong muốn. Ngoài ra, bạn có thể tự thu lại từng phần và nghe lại để kiểm tra độ chính xác và độ sạch khi chơi.
Xem thêm:
