Nhiều người chơi guitar acoustic dây sắt hay guitar điện muốn có tiếng dây nylon cho bossa nova, bolero, rumba, nhưng cầm một cây classic chuẩn lên thì thấy cần quá to, hợp âm chặn mỏi tay, các thế bấm quen thuộc lệch hẳn. Đàn crossover ra đời để giải quyết chuyện đó: tiếng nylon của đàn classic, cảm giác cần của đàn acoustic.
Classic chuẩn và crossover khác nhau ở đâu
| Đặc điểm | Classic truyền thống | Crossover |
|---|---|---|
| Độ rộng lược | Khoảng 50–52 mm | Khoảng 46–48 mm |
| Mặt phím | Phẳng | Thường cong nhẹ |
| Dáng cần | Dày, rộng | Mỏng, thon hơn |
| Khuyết thùng | Thường không | Thường có, với tới phím cao dễ |
| Hệ thống điện | Thường không | Thường có EQ |
| Hợp với | Kỹ thuật cổ điển, flamenco | Người chơi acoustic, điện, đệm hát, biểu diễn |
Chỉ vài milimét ở lược nhưng khác biệt lớn cho tay trái: khoảng cách giữa các dây hẹp lại, ngón cái có thể vòng qua cần như trên đàn acoustic, hợp âm chặn nhẹ tay hơn. Mặt phím cong giúp bấm chặn đều lực hơn so với mặt phẳng. Dây vẫn là nylon, chiều dài dây vẫn quanh 650 mm, nên tiếng vẫn là tiếng nylon mềm và tròn.
Ai nên chọn crossover
- Người chơi acoustic dây sắt muốn thêm màu tiếng nylon mà không phải tập lại tay trái.
- Người chơi guitar điện cần tiếng nylon cho show, cho bài Latin, ballad.
- Người đệm hát, chơi pop, bolero, nhạc trẻ trên dây nylon, không theo kỹ thuật cổ điển.
- Người tay nhỏ thấy cần 52 mm quá rộng.
Các model crossover và cần hẹp đáng chú ý
| Model | Lược | Đặc điểm | Tầm giá |
|---|---|---|---|
| Yamaha NTX1 | 48 mm | thùng mỏng, spruce Sitka nguyên tấm, EQ có tuner | 10 triệu |
| Cordoba Fusion 5 | 48 mm | spruce nguyên tấm, Fishman Presys VT | 10,2 triệu |
| Ibanez AEG74N | 46 mm | thân AEG mỏng có khuyết | 11,9 triệu |
| Cordoba Fusion 12 CD | 48 mm | cedar nguyên tấm, Fishman Presys | 12,7 triệu |
| Ibanez FRH10N | 46 mm | thân rỗng mỏng, Sitka spruce nguyên tấm | 12,9 triệu |
| Cort Gold-OC8 Nylon | 48 mm | Engelmann spruce và pau ferro nguyên tấm, Fishman Flex Blend | 22 triệu |
| Cordoba C9 Crossover | 48 mm | cedar và mahogany nguyên tấm, đàn mộc | 28 triệu |
| Cordoba C10 Crossover | 48 mm | spruce châu Âu và rosewood nguyên tấm, đàn mộc | 42 triệu |
| Taylor 312ce-N | 47,6 mm | Grand Concert, Sitka và sapele nguyên tấm, Taylor ES-N | 66 triệu |
Có hai hướng crossover: đàn mộc cần hẹp như Cordoba C9, C10 Crossover giữ thùng classic đầy đủ, hợp chơi trong phòng và thu âm micro; đàn điện thùng mỏng như Yamaha NTX1, Ibanez AEG74N, FRH10N ưu tiên cắm loa, chống hú khi biểu diễn. Nếu bạn chơi điện là chính và cần cần còn hẹp hơn nữa, xem thêm Godin ACS Slim với lược khoảng 43 mm.
Thử đàn crossover thế nào cho đúng
- Bấm hợp âm chặn F, Bm ở phím 1–2: so độ mỏi tay giữa cây crossover và cây classic chuẩn.
- Chơi một vòng bossa nova hoặc rumba quen tay: để ý ngón cái có vòng qua cần thoải mái không, các thế bấm có tự nhiên như trên đàn acoustic không.
- Với tới phím 12 trở lên: cây có khuyết sẽ dễ hơn hẳn, quan trọng nếu bạn hay solo.
- Cắm loa nếu đàn có EQ: nghe tiếng ở âm lượng thật, chỉnh thử bass và treble, đứng gần loa xem đàn có hú không.
Dây đàn cho crossover
Crossover dùng dây nylon classic thông thường. Dây lực căng thường (normal tension) mềm tay, hợp người chuyển từ acoustic sang; dây lực căng cao (hard tension) cho tiếng to và rõ hơn, đầu nốt chắc hơn khi cắm loa, nhưng bấm cứng tay hơn. Vì người chơi crossover thường quen dây sắt, nhiều người thấy dây nylon “nhão” lúc đầu; thử một bộ hard tension là cách đơn giản để tay có cảm giác chắc hơn. Xem các bộ dây ở bài dây đàn guitar classic nylon.
Khi nào nên giữ cần 52 mm
Nếu bạn học guitar cổ điển bài bản, chơi Tárrega, Sor, Villa-Lobos, hay flamenco, hãy chọn đàn classic chuẩn 52 mm. Kỹ thuật tay phải cổ điển cần khoảng cách dây rộng; tập trên cần hẹp rồi chuyển sang đàn chuẩn sẽ phải làm quen lại. Đàn classic cần chuẩn có đủ mọi tầm giá, xem bài chọn đàn classic theo tầm giá.
Muốn cắm điện mà vẫn giữ cần chuẩn, có những cây classic điện cần 52 mm như Yamaha NCX1, hoặc silent guitar Yamaha SLG200NW. So sánh các kiểu đàn nylon cắm điện ở bài đàn guitar nylon cắm điện.
Câu hỏi thường gặp
Đàn guitar crossover là gì?
Là đàn dây nylon có cần hẹp khoảng 46–48 mm, mặt phím thường cong nhẹ, nhiều cây có khuyết và EQ, cho người chơi acoustic và điện dễ làm quen.
Đàn crossover có học guitar cổ điển được không?
Chơi được nhưng không phù hợp để học kỹ thuật cổ điển bài bản; nên dùng đàn classic lược khoảng 52 mm.
Crossover có phải đàn acoustic không?
Không, crossover vẫn dùng dây nylon và có tiếng nylon; chỉ cần đàn được làm giống đàn acoustic hơn.
Lược 48 mm và 52 mm khác nhau nhiều không?
Khác biệt khoảng 4 mm ở lược làm khoảng cách giữa các dây hẹp lại, bấm hợp âm chặn nhẹ tay hơn rõ rệt.
Thử đàn trực tiếp tại showroom Tân Nhạc Cụ: 250 Cách Mạng Tháng Tám, Quận 3, TPHCM (08.1900.6181) và Số 2 Vĩnh Phúc, Ba Đình, Hà Nội (0915.550.103). Đàn được giao toàn quốc.

