Việc giữ cho bất kỳ nhạc cụ nào luôn sạch sẽ là điều rất quan trọng, nhưng đối với clarinet thì công tác bảo dưỡng lại càng đặc biệt cần thiết. Cách tốt nhất để giữ clarinet sạch sẽ thực ra là đánh răng và súc miệng kỹ trước mỗi lần chơi. Tuy nhiên, điều này không phải lúc nào cũng thực hiện được, và ngay cả khi có, clarinet vẫn cần được vệ sinh định kỳ. Mỗi bộ phận của kèn đều cần được chăm sóc để đảm bảo hoạt động đúng cách. Thời điểm tốt nhất để vệ sinh clarinet là ngay sau buổi luyện tập hoặc buổi tập dượt, trước khi cặn bẩn và hơi ẩm kịp khô lại trên nhạc cụ.
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ hướng dẫn bạn toàn bộ quy trình vệ sinh clarinet thông qua hướng dẫn từng bước chi tiết và dễ thực hiện.
Những Dụng Cụ Cần Chuẩn Bị
Trước khi bắt đầu, bạn cần chuẩn bị một số dụng cụ vệ sinh bao gồm:
- Bát hoặc tô
- Nước nóng (không phải nước sôi)
- Dung dịch xịt khử trùng
- Nước súc miệng hoặc oxy già
- Dây lau clarinet
- Bàn chải vệ sinh miệng thổi
- Tăm bông
- Nước rửa chén hoặc xà phòng rửa tay dạng lỏng
- Khăn đánh bóng
- Mỡ bôi nút bần
- Giấy vệ sinh phím
- Bàn chải vệ sinh phím
- Dầu bôi phím
- Dầu bôi lòng ống
Một số vật dụng trên có thể bạn đã có sẵn trong nhà, nhưng một số khác là dụng cụ chuyên dụng dành riêng cho việc vệ sinh clarinet.
Bạn có thể mua từng món riêng lẻ hoặc lựa chọn bộ vệ sinh clarinet trọn bộ, trong đó bao gồm đầy đủ các dụng cụ cần thiết để giữ cho clarinet (và hầu hết các nhạc cụ hơi gỗ khác) luôn ở tình trạng tốt nhất.
Hướng Dẫn Vệ Sinh Clarinet Từng Bước
Bước 1: Tháo Rời Clarinet
Trước khi bắt đầu vệ sinh, việc đầu tiên bạn cần làm là tháo clarinet thành năm bộ phận riêng biệt.
Bạn cũng cần tháo miệng thổi, đồng thời gỡ lưỡi gà và đai giữ lưỡi gà ra khỏi miệng thổi.
Luôn cẩn thận khi đặt các bộ phận này sang một bên ở nơi an toàn để tránh làm sứt hoặc gãy lưỡi gà, vì chúng cực kỳ mỏng và dễ hỏng.
Bước 2: Lau Bên Trong Thân Kèn
Clarinet nên được lau khô bên trong sau mỗi lần chơi để loại bỏ hơi ẩm dư thừa trước khi cất lại vào hộp.
Đây là một thao tác rất đơn giản nhưng vô cùng quan trọng để bảo vệ clarinet cũng như sức khỏe của chính bạn.
Bạn có thể sử dụng dây lau bằng sợi microfiber hoặc lụa, đây là loại phù hợp để hút ẩm hiệu quả.
Luồn đầu nặng của dây lau qua từng bộ phận của clarinet, sau đó kéo nhẹ dây lau xuyên qua để làm sạch bên trong ống.
Sau khi lau thân kèn, hãy tháo rời các phần như barrel, thân trên, thân dưới và loa kèn, rồi đặt chúng sang một bên.
Lặp lại quá trình này vài lần cho đến khi bạn chắc chắn rằng không còn hơi ẩm bên trong clarinet.
Bạn cũng có thể lau clarinet khi đã lắp ráp hoàn chỉnh bằng cách dựng kèn sao cho phần loa hướng lên trên, sau đó thả đầu nặng của dây lau qua loa kèn và kéo xuyên qua thân kèn.
Dù bạn chọn cách nào, hãy luôn giữ clarinet chắc chắn bằng một tay để tránh làm cong phím, tay còn lại dùng để kéo dây lau.
Lưu ý quan trọng là không bao giờ dùng dây lau để vệ sinh miệng thổi, vì việc này có thể làm hỏng cấu trúc bên trong và thay đổi hình dạng của miệng thổi theo thời gian.
Bước 3: Vệ Sinh Lưỡi Gà
Lưỡi gà clarinet phải được tháo ra khỏi miệng thổi mỗi lần sử dụng trước khi cất vào hộp.
Nếu bạn đang bị ốm, bạn nên xịt dung dịch khử trùng lên cả lưỡi gà và miệng thổi để đảm bảo vệ sinh.
Ngay cả khi tuân thủ những điều trên, lưỡi gà vẫn cần được khử trùng thường xuyên.
Có nhiều cách để làm điều này.
Cách đơn giản nhất là ngâm lưỡi gà trong nước súc miệng khoảng 90 giây, sau đó rửa lại bằng nước ấm.
Nếu không có nước súc miệng, bạn có thể ngâm lưỡi gà trong hỗn hợp nước nóng và oxy già theo tỷ lệ một một trong vài phút, sau đó rửa thật kỹ vì oxy già có mùi và vị khá mạnh.
Tuyệt đối không sử dụng cồn y tế hoặc cồn isopropyl để khử trùng lưỡi gà vì việc nuốt phải cồn là rất nguy hiểm.
Như vậy là đã đủ để khử trùng lưỡi gà.
Nếu bạn thường dùng son dưỡng môi hoặc có thói quen ăn uống (ngoài nước lọc) trước khi chơi, lưỡi gà có thể bị bám một lớp cặn mỏng.
Trong trường hợp đó, hãy nhẹ nhàng chà bề mặt lưỡi gà bằng đầu ngón tay khi đang ngâm để loại bỏ lớp cặn này.
Cuối cùng, đặt lưỡi gà lên bề mặt phẳng để khô tự nhiên nhằm tránh cong vênh.
Bước 4: Vệ Sinh Miệng Thổi
Miệng thổi thường là bộ phận bẩn nhất của clarinet, vì vậy bạn cần đưa nó vào quy trình vệ sinh định kỳ.
Để vệ sinh miệng thổi hiệu quả, bàn chải chuyên dụng cho miệng thổi là lựa chọn tốt nhất.
Nếu không có, bạn có thể dùng bàn chải đánh răng nhỏ hoặc bàn chải rửa bình, nhưng phải hết sức cẩn thận để tránh làm xước hoặc hỏng miệng thổi.
Cho vài giọt xà phòng rửa tay hoặc nước rửa chén vào một chiếc bát, sau đó thêm nước ấm.
Đảm bảo nước không quá nóng, vì nước sôi có thể làm biến dạng miệng thổi.
Đặt miệng thổi vào bát nước và ngâm trong vài phút.
Sau khi miệng thổi đã được ngâm và tạo bọt, nhẹ nhàng đưa bàn chải vào trong và ra ngoài miệng thổi nhiều lần để làm bong các mảng bẩn.
Khi hoàn tất, rửa sạch miệng thổi bằng nước ấm và để khô tự nhiên.
Một cách kiểm tra độ sạch của miệng thổi là dùng tăm bông lau dọc theo các góc bên trong.
Nếu tăm bông sạch sau khi lau, miệng thổi đã đạt yêu cầu. Nếu chưa, hãy lặp lại quá trình vệ sinh.
Sau khi miệng thổi đã sạch, hãy đảm bảo nó khô hoàn toàn trước khi đặt lại vào hộp.
Bước 5: Vệ Sinh Từng Bộ Phận
Dù bạn có rửa tay trước khi chơi hay không, các ngón tay vẫn sẽ để lại dầu trên bề mặt clarinet.
Khăn đánh bóng chuyên dụng cho nhạc cụ thường được phủ một lớp chất đánh bóng rất mịn, giúp loại bỏ dầu tay, hạn chế tích tụ cặn bẩn và không làm trầy xước nhạc cụ.
Nếu không có khăn đánh bóng chuyên dụng, một chiếc khăn microfiber sạch cũng có thể sử dụng rất hiệu quả.
Hãy nhẹ nhàng lau bóng các bộ phận kim loại của nhạc cụ cho đến khi sáng bóng, đặc biệt chú ý đến các phím và những vị trí tay bạn thường xuyên tiếp xúc khi chơi clarinet.
Bạn cũng có thể dùng khăn đánh bóng để lau sạch đai giữ lưỡi gà.
Nếu bạn nhận thấy các trục hoặc phím có lớp cặn bám, rất có thể đó là do nước và hơi ẩm dư thừa.
Trong quá trình chơi, hơi nước sẽ ngưng tụ bên trong clarinet, sau đó thoát ra qua các lỗ và chảy dọc theo các phím.
Một chiếc bàn chải vệ sinh phím hai đầu là công cụ lý tưởng để loại bỏ lớp cặn này.
Chỉ cần dùng đầu xoắn của bàn chải và nhẹ nhàng chà lên phím cho đến khi sạch.
Đối với những vị trí khó tiếp cận hoặc các khớp nối chỉ bị bám bụi, hãy sử dụng đầu bàn chải dạng lông mềm giống cọ sơn.
Bước 6: Vệ Sinh Đệm Phím Và Lỗ Âm
Hơi nước không thoát ra ngoài sẽ tích tụ trên các đệm phím và lỗ âm của clarinet, khiến phím bị dính và khó bấm.
Để làm sạch đệm phím, hãy đặt một mảnh giấy vệ sinh phím vào giữa đệm và lỗ âm, sau đó nhấn phím nhiều lần, mỗi lần di chuyển giấy sang vị trí mới, cho đến khi phím không còn để lại vết trên giấy.
Với những phím bị dính nặng, bạn có thể cần dùng giấy bột chuyên dụng (sử dụng tương tự) để phím hoạt động bình thường trở lại.
Bước 7: Tra Dầu Cho Phím
Dầu tra phím sẽ giúp các phím clarinet chuyển động trơn tru và mượt mà hơn.
Mặc dù hầu hết các bộ phận của clarinet được làm từ kim loại không gỉ, nhưng các vít nhỏ vẫn có thể bị ăn mòn nếu nhạc cụ được cất trong môi trường có độ ẩm cao hoặc thường xuyên cất đi khi còn ướt.
Để bôi trơn và ngăn ngừa rỉ sét, hãy nhỏ một giọt dầu tra phím vào bản lề của từng phím.
Chỉ cần một lượng rất nhỏ, vì dầu tra phím dùng rất tiết kiệm và hiệu quả lâu dài.
Bước 8: Kiểm Tra Các Núm Bần
Trong quá trình sử dụng, các nút bần có thể bị khô và nén lại. Để tránh tình trạng này, chúng cần được bôi trơn và bảo dưỡng đúng cách.
Nếu bạn thấy nút bần ở miệng thổi, hai đầu của thân trên hoặc đáy thân dưới bị khô hoặc khó lắp vào khớp nối, hãy thoa một lượng nhỏ mỡ bôi nút bần lên phần tenon.
Dùng ngón tay tán đều mỡ quanh toàn bộ nút bần, nhưng cẩn thận không bôi quá nhiều vì mỡ dư có thể bị ép ra ngoài và dính vào những vị trí không mong muốn.
Bước 9: Sử Dụng Dầu Bôi Lòng Ống
Bước cuối cùng trong quá trình vệ sinh sâu clarinet là bôi dầu cho lòng ống bên trong nhạc cụ.
Dầu bôi lòng ống giúp bảo vệ phần gỗ của clarinet, hạn chế việc hấp thụ quá nhiều hơi ẩm và ngăn ngừa nứt vỡ.
Để thực hiện, hãy lắp barrel, thân trên và thân dưới lại với nhau, sau đó nhỏ một lượng nhỏ dầu lên dây lau clarinet bằng cotton sạch.
Nhẹ nhàng kéo dây lau xuyên qua bên trong nhạc cụ, rồi để yên trong vài phút để dầu thẩm thấu.
Cuối cùng, dùng một dây lau sạch khác kéo qua nhiều lần để loại bỏ lượng dầu dư thừa.
Vì Sao Bạn Cần Vệ Sinh Clarinet
Trong quá trình chơi, nước bọt, hơi nước ngưng tụ và thậm chí cả vụn thức ăn có thể tích tụ bên trong nhạc cụ.
Nếu không được làm sạch, môi trường ẩm và tối trong hộp đựng clarinet sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Ngoài ra, clarinet bằng gỗ cần được chăm sóc đặc biệt.
Việc vệ sinh định kỳ giúp ngăn ngừa cặn bẩn làm xỉn kim loại, hư hỏng nút bần, làm hỏng đệm phím và gây nứt hoặc tách gỗ.
Bao Lâu Nên Vệ Sinh Clarinet Một Lần
Mỗi bước vệ sinh cần được thực hiện theo tần suất khác nhau.
Lưỡi gà và miệng thổi nên được khử trùng khi cần thiết và luôn để khô hoàn toàn trước khi cất vào hộp.
Clarinet cần được lau khô bên trong sau mỗi lần chơi.
Miệng thổi nên được chải vệ sinh mỗi hai tuần một lần, hoặc mỗi tuần nếu bạn chơi thường xuyên.
Việc lắp ráp các khớp nối sẽ cho bạn biết khi nào cần bôi mỡ nút bần, nhưng nhìn chung nút bần nên được bôi mỡ ít nhất mỗi tháng một lần.
Vệ sinh phím và đệm phím cũng nên thực hiện hàng tháng.
Việc tra dầu phím và bôi dầu lòng ống nên thực hiện mỗi năm một lần, trừ khi bạn thường xuyên chơi ngoài trời hoặc trong môi trường rất ẩm, khi đó nên thực hiện mỗi sáu tháng.
Tổng Kết Quy Trình Vệ Sinh Clarinet
Đó là toàn bộ hướng dẫn vệ sinh clarinet của chúng tôi, hy vọng bài viết đã giúp bạn nắm rõ các bước cần thiết. Clarinet là một nhạc cụ đẹp nhưng khá mong manh, vì vậy để giữ cho nhạc cụ luôn bền đẹp và hoạt động ổn định, bạn cần bảo dưỡng đúng cách và vệ sinh định kỳ.
Hãy biến việc vệ sinh clarinet thành một phần trong thói quen của bạn, bởi một nhạc cụ sạch sẽ chính là một nhạc cụ hạnh phúc.
Xem thêm:
