Một cây đàn piano có thể trông to và đồ sộ, nhưng bên trong nó có rất nhiều thứ mỏng manh và nhạy cảm với cả việc sử dụng và thay đổi môi trường. Bạn đã đầu tư đáng kể vào nhạc cụ và bây giờ nên bảo vệ khoản đầu tư đó, cũng như tối đa hóa sự thích thú của bạn với nó, bằng cách chăm sóc nó đúng cách. Đối với hầu hết các cây đàn piano trong tình trạng tốt được sử dụng vừa phải trong nhà, ngân sách từ 500K - 1 triệu đồng mỗi năm là đủ cho dịch vụ thông thường.
Sau đây là các loại dịch vụ chính mà một cây đàn piano cần được bảo dưỡng thường xuyên hoặc bán thường xuyên.
Lên Dây Piano (Tune)
Đàn piano bị lệch tông chủ yếu là do độ ẩm thay đổi theo mùa khiến mặt cộng hưởng và các bộ phận khác liên tục phồng lên và co lại. Điều này xảy ra bất kể đàn piano có được chơi hay không. Đàn piano có khả năng phản ứng khác nhau với sự thay đổi độ ẩm, nhưng sự thay đổi này không phải lúc nào cũng liên quan đến chất lượng của nhạc cụ. Độ nhạy của mỗi người đối với những thay đổi về âm sắc cũng khác nhau. Đàn piano mới hoặc mới phục chế nên được lên dây ba hoặc bốn lần trong năm đầu tiên, cho đến khi dây đàn căng ra hoàn toàn. Sau đó, hầu hết đàn piano nên được lên dây từ một đến ba lần mỗi năm, tùy thuộc vào độ ẩm thay đổi theo mùa, độ nhạy của người chơi và tần suất sử dụng. Đàn piano được sử dụng ở mức độ chuyên nghiệp (dạy học, biểu diễn) thường được lên dây thường xuyên hơn và các nhạc cụ hòa nhạc chính được lên dây trước mỗi buổi biểu diễn. Chi phí lên dây đàn piano tại nhà thường từ 500K - 1 triệu đồng. Tuy nhiên, nếu đàn piano không được lên dây thường xuyên hoặc nếu cao độ thay đổi lớn, có thể cần phải lên dây bổ sung với chi phí bổ sung.
Làm sạch và đánh bóng
Cách tốt nhất để lau sạch bụi và dấu vân tay trên đàn piano là dùng vải mềm, sạch, không xơ, chẳng hạn như vải thưa, thấm một ít nước và vắt khô. Gấp miếng vải thành miếng đệm và chà nhẹ theo hướng vân gỗ hoặc theo hướng gỗ ban đầu được đánh bóng (rõ ràng trong trường hợp lớp hoàn thiện được chà bằng tay). Nếu hướng này không rõ ràng, như trường hợp lớp hoàn thiện bằng polyester đánh bóng cao, hãy chà theo bất kỳ hướng nào, sử dụng các nét dài và thẳng. Không chà theo chuyển động tròn, vì điều này cuối cùng sẽ làm lớp hoàn thiện mất đi độ bóng. Không sử dụng chất đánh bóng đồ nội thất hoặc sáp có bán trên thị trường. Một số nhà sản xuất, đại lý và kỹ thuật viên có bán chất đánh bóng chuyên dụng cho đàn piano.
Để vệ sinh các phím, hãy sử dụng cùng loại vải mềm, sạch như đối với lớp hoàn thiện. Làm ẩm nhẹ vải bằng nước hoặc dung dịch xà phòng trắng nhẹ, nhưng không để nước chảy xuống các cạnh của phím. Nếu mặt phím được làm bằng ngà voi, hãy đảm bảo lau khô chúng ngay sau khi vệ sinh — vì ngà voi hấp thụ nước, mặt phím sẽ cong lên và rơi ra nếu để nước đọng trên chúng. Nếu các phím màu đen được làm bằng gỗ, hãy sử dụng một miếng vải riêng để vệ sinh chúng, trong trường hợp có vết bẩn màu đen nào đó bị bong ra (không cần thiết đối với các phím nhựa).
Bụi không thể tránh khỏi tích tụ bên trong đàn piano bất kể người vệ sinh kỹ đến đâu. Một kỹ thuật viên piano có thể hút bụi an toàn hoặc vệ sinh bên trong đàn piano khi họ đến chỉnh dây đàn.
Điều Chỉnh (Regulation)
Đàn piano cũng cần những loại dịch vụ khác. Do sự lắng đọng và nén chặt của nhiều bộ phận vải và nỉ, cũng như sự thay đổi theo mùa về độ ẩm, bộ máy của đàn piano (phím và cơ cấu búa) cần được điều chỉnh định kỳ để đưa nó trở lại thông số kỹ thuật của nhà sản xuất. Quá trình này được gọi là điều chỉnh. Điều này đặc biệt nên được thực hiện trong sáu tháng đầu tiên đến hai năm đầu tiên sử dụng đàn piano, tùy thuộc vào cách sử dụng. Nếu không thực hiện, đàn piano có thể bị mòn trong suốt quãng đời còn lại. Sau đó, một lượng nhỏ điều chỉnh sau mỗi vài năm có thể là đủ cho hầu hết các cây đàn piano trong các tình huống gia đình. Các nhạc cụ chuyên nghiệp cần được bảo dưỡng hoàn thiện hơn ở các khoảng thời gian thường xuyên hơn.
Chỉnh Tiếng (Voicing)
Trong phạm vi giới hạn, âm thanh của đàn piano có thể được điều chỉnh bằng cách làm cứng hoặc làm mềm búa, một quá trình gọi là vocing. Vocing được thực hiện để bù đắp cho việc nén chặt và mài mòn của nỉ búa (khiến âm thanh trở nên quá sáng và chói), hoặc để phù hợp với sở thích âm nhạc của người chơi. Vocing nên được thực hiện bất cứ khi nào âm thanh của đàn piano không còn theo ý thích của bạn. Tuy nhiên, hầu hết những người sở hữu đàn piano sẽ thấy rằng chỉ cần lên dây đàn piano sẽ cải thiện đáng kể âm thanh và vocing có thể không cần thiết thường xuyên.
Kiểm soát độ ẩm
Vì đàn piano chủ yếu được làm bằng gỗ, nên việc kiểm soát độ ẩm hợp lý sẽ làm tăng đáng kể tuổi thọ của đàn piano và sự thích thú của bạn khi sử dụng đàn. Độ ẩm tương đối 42% đôi khi được coi là lý tưởng cho đàn piano, nhưng bất kỳ mức độ ẩm nào tương đối ổn định và vừa phải đều đủ. Sau đây là một số bước phổ biến cần thực hiện để bảo vệ đàn piano của bạn khỏi sự dao động và độ ẩm cực độ:
- Không đặt đàn piano quá gần bộ tản nhiệt, ống sưởi ấm và làm mát, lò sưởi, ánh sáng mặt trời trực tiếp và cửa sổ mở.
- Tránh làm nóng ngôi nhà khi thời tiết lạnh.
- Sử dụng máy điều hòa khi thời tiết nóng ẩm.
- Tăng độ ẩm cho không khí trong thời tiết khô bằng máy tạo độ ẩm toàn nhà gắn với hệ thống không khí trung tâm hoặc máy tạo độ ẩm trong phòng. Tuy nhiên, máy tạo độ ẩm trong phòng phải được vệ sinh và nạp lại thường xuyên, và một số máy tạo ra nhiều tiếng ồn. Nếu bạn sử dụng máy tạo độ ẩm trong phòng, đừng đặt máy quá gần đàn piano.
Một giải pháp khác cho vấn đề kiểm soát độ ẩm là Music Sorb, một loại gel silica không độc hại, tự nhiên hút ẩm từ không khí khi độ ẩm tăng trên 50% và giải phóng độ ẩm đó khi độ ẩm giảm xuống dưới 50%.
Nếu bạn cần chăm sóc cây đàn piano của bạn định kỳ để đàn luôn ở trạng thái tốt nhất, hãy liên hệ Dịch vụ lên dây, bảo dưỡng đàn piano của chúng tôi!
